Πολιτισμός και βαρβαρότητα
Πολιτισμός και βαρβαρότητα
Εμφανίσεις: 309
Γεώργιος Αποστολάκης, αντιπρόεδρος ΑΠ ε.τ.
Με ιδιαίτερη συγκίνηση και βαθύ αίσθημα ευγνωμοσύνης καταθέτω αυτές τις γραμμές με αφορμή την έκδοση του νέου βιβλίου της λογίας μοναχής Θεοτέκνης, μέλους της αδελφότητας της Ιεράς Μονής Αγίου Στεφάνου Μετεώρων. Το έργο αυτό, τέταρτος και τελευταίος τόμος της μνημειώδους σειράς «Το πέτρινο δάσος», αφιερωμένος στη Μονή Αγίου και Μεγάλου Μετεώρου, δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη επιστημονική συμβολή, αλλά ένα έργο ζωής, καρπός μακράς έρευνας, προσευχής και πνευματικής ωρίμανσης.
Σε έναν καιρό όπου η ιστορική μνήμη συχνά αποσπασματοποιείται και η παράδοση αντιμετωπίζεται είτε επιφανειακά είτε εργαλειακά, η μοναχή Θεοτέκνη προσφέρει ένα έργο σπάνιας πληρότητας και ακρίβειας. Οι επτακόσιες σελίδες του τόμου αυτού δεν είναι απλώς συσσώρευση πληροφοριών· είναι μια οργανική σύνθεση ιστορίας, θεολογίας, φιλολογίας και βιωματικής γνώσης του μοναστικού πολιτισμού των Αγίων Μετεώρων. Οι πηγές που αξιοποιούνται, πολλές εκ των οποίων δυσπρόσιτες ή παραγνωρισμένες, φωτίζουν πτυχές της ιστορίας της Μονής του Μεγάλου Μετεώρου με τρόπο πρωτότυπο και τεκμηριωμένο, καθιστώντας το βιβλίο σημείο αναφοράς για κάθε μελλοντική μελέτη.
Η συγγραφέας, γνωστή ήδη από προηγούμενες επιστημονικές της ανακοινώσεις σε μοναστικά και ιστορικά συνέδρια, αποδεικνύει και στον παρόντα τόμο την ικανότητά της να γεφυρώνει τον ακαδημαϊκό λόγο με το εκκλησιαστικό ήθος. Η γραφή της είναι νηφάλια, αυστηρή όπου απαιτείται, αλλά και διαποτισμένη από μια εσωτερική ευγένεια που μαρτυρεί όχι μόνο γνώση, αλλά και βίωμα. Δεν πρόκειται για ψυχρή καταγραφή γεγονότων, αλλά για μια ερμηνευτική προσέγγιση που σέβεται το πνεύμα του τόπου και των ανθρώπων που τον σφράγισαν.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει να γίνει στη συμβολή της μοναχής Θεοτέκνης στη σύγχρονη υμνογραφία. Ως συγγραφέας και υμνογράφος, γνωρίζει σε βάθος τη γλώσσα της Εκκλησίας, όχι μόνο ως αντικείμενο μελέτης, αλλά ως ζώσα εμπειρία. Για όσους είχαμε την ευλογία να μαθητεύσουμε κοντά της, η προσφορά της υπήρξε καθοριστική. Με υπομονή, διάκριση και αληθινή ταπείνωση, μας δίδαξε όχι απλώς τεχνικές σύνθεσης υμνογραφημάτων, αλλά έναν τρόπο εκκλησιαστικού φρονήματος: να ακούμε την Παράδοση πριν επιχειρήσουμε να μιλήσουμε με τη δική μας φωνή.
Η προσωπική μου ευγνωμοσύνη προς το πρόσωπό της είναι βαθιά και ανεξίτηλη. Ό,τι τυχόν καλό υπάρχει στη μικρή και ασήμαντη, δική μου, πορεία στον χώρο της υμνογραφίας φέρει, άμεσα ή έμμεσα, το αποτύπωμα της διδασκαλίας της. Και ακριβώς γι’ αυτό αισθάνομαι χρέος, αλλά και τιμή, να καταθέσω δημόσια τον σεβασμό μου για το έργο αυτό, το οποίο ξεπερνά κατά πολύ τα όρια μιας απλής επιστημονικής έκδοσης.
Παρά τη σπουδαιότητα και το εύρος της προσφοράς της, η ίδια παραμένει πιστή στο μοναχικό ήθος της αφάνειας. Δεν επιζητεί προβολή ούτε επαίνους. Ωστόσο, η Εκκλησία και ο επιστημονικός κόσμος οφείλουν να αναγνωρίσουν ότι τέτοια έργα δεν γράφονται συχνά. Το «Πέτρινο δάσος», και ιδίως ο παρών τόμος, θα μείνει ως παρακαταθήκη στις επόμενες γενιές: ως υπόδειγμα σοβαρής έρευνας, ως μαρτυρία αγάπης προς την ιστορία των Μετεώρων και ως σιωπηλή ομολογία ότι η αληθινή γνώση γεννιέται εκεί όπου συναντώνται η επιστήμη και η προσευχή.
Με βαθύ σεβασμό και ευγνωμοσύνη, αποδίδω στη μοναχή Θεοτέκνη τις πρέπουσες τιμές, γνωρίζοντας ότι η μεγαλύτερη τιμή για εκείνη είναι να συνεχίσει να διακονεί αθόρυβα την αλήθεια, την Εκκλησία στο μοναστικό πεδίο και τον πολιτισμό μας. Το έργο της ήδη μιλά — και εύχομαι να συνεχίσει να μιλά — για πολλά χρόνια ακόμη, όσα της δώσει ο Καλός Θεός!
Θερμά συγχαρητήρια και στο Ιερό Κοινόβιο του Αγίου Στεφάνου Μετεώρων, έκδοση του οποίου είναι το βιβλίο. Πάντα πρωτοπόρες!
Τρίκαλα, Χριστούγεννα 2025.
Δεν υπάρχουν σχόλια
Πολιτισμός και βαρβαρότητα
Εμφανίσεις: 162
Του ΘΟΔΩΡΗ ΛΕΝΝΑ, Καθημερινή
Ζητήσαμε από τον στοχαστή να συνομιλήσει με το bot της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Εκείνος είχε ετοιμάσει σχολαστικά σημειώσεις. Εκείνο ήταν έτοιμο να απαντήσει αν υπάρχει Θεόςτου .
Πριν από τις συστάσεις, η σκηνή: Ο Στέλιος Ράμφος, ένα λάπτοπ και ένα μικρόφωνο. Τα χέρια του χαϊδεύουν μερικές χειρόγραφες σημειώσεις που έχει προετοιμάσει. Απτική επαφή με τα «όργανα» της τεχνολογίας δεν θα υπάρξει τις επόμενες δύο ώρες. Μοναδικός διαμεσολαβητής ανάμεσα σε εκείνον και την τεχνητή νοημοσύνη, ο συντάκτης του παρόντος κειμένου που θα «κλικάρει» το κουμπί της ηχογράφησης σε κάθε απόκριση του ενός συνομιλητή προς την καρτέλα του ChatGPT.Και μετά οι συστάσεις.«Πολύ καλησπέρα σας. Είμαι ο Στέλιος Ράμφος. Με ποιον έχω την τιμή να μιλάω; Τον, την ή το ChatGPT;».
Πολιτισμός και βαρβαρότητα
Εμφανίσεις: 505
Ελάχιστος αισθάνεται σήμερα, όποιος επιχειρεί να εκφωνήσει λόγο πανηγυρικό, αφιερωμένο στη μνήμη ενός εκκλησιαστικού γεγονότος, παμμεγίστου και εξαιρετικού, που άλλαξε την πορεία του ανθρώπου, και εν τω νυν και εν τω μέλλοντι αιώνι.
Πρόκειται για το θαύμα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, που κατεγράφη ιστορικώς, για να υπενθυμίζει διαρκώς ότι ο Πανάγαθος Τριαδικός Θεός, μανιώδης εραστής του ανθρώπου, επεμβαίνει στον ρου της ανθρώπινης ιστορίας θαυματουργικώς, ελευθερώνει το πλάσμα Του από τη δουλεία της αμαρτίας και το σώζει αιωνίως. Αρκεί ο άνθρωπος να Του το επιτρέψει, δηλαδή να Τον εμπιστευθεί, να πιστέψει στο Θαύμα, πριν αυτό συντελεστεί. Και τότε «Μεγάλα τα της Πίστεως κατορθώματα»!
Εννέα μήνες πριν τη Γέννηση του Χριστού, ποιος άνθρωπος από τον παλαιό κόσμο θα μπορούσε να πιστέψει στο θαύμα του Ευαγγελισμού, της Θείας Συλλήψεως, του Θείου Τόκου, της Θείας Γεννήσεως; Υπήρχε τότε ανθρώπινο μάτι να δει Αρχάγγελο; Υπήρχε ανθρώπου αυτί να τον ακούσει; Υπήρχε ανθρώπου στόμα να του μιλήσει;
Ναι, υπήρχε! Το πιο αγνό και καθαρό, το πιο φωτεινό και λαμπερό, το πιο ταπεινό και πράο κορίτσι που έφεραν στο τέλος του παλαιού κόσμου γονείς άγιοι: H Παρθένος Μαρία, η άσπιλος νύμφη, το πολύτιμο σκεύος Θείας εκλογής, η Παναγία Κόρη ανθρώπου! Μόνον Αυτή, η καθαρά και αμόλυντος θυγάτηρ Ιωακείμ και Άννης είδε και άκουσε τον Αρχάγγελο Γαβριήλ και άνοιξε εκείνα τα νεκταρώδη χείλη και ταπεινά απάντησε : «Ιδού η δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου» (Λουκ. α΄38). Πίστεψε στο Θαύμα, πριν συμβεί. Κι έτσι το μέγιστο θαύμα συντελείται: ο Λόγος του Θεού ασπόρως σπείρεται και μυστικώς σαρκώνεται! Ο Νέος Αδάμ ταπεινώς γεννάται, αδίκως σταυρώνεται και τριήμερος νεκρός λαμπρώς ανασταίνεται, για να αναστήσει το ανθρώπινο γένος από τον θάνατο της αμαρτίας και να ανακαινίσει ολόκληρη την κτίση.
Πολιτισμός και βαρβαρότητα
Εμφανίσεις: 357
Εδώ και 3.000 (μη πω και 4.000) χρόνια, οι Έλληνες λέμε ακριβώς τις ίδιες ατάκες!
Μιλάμε την ίδια ακριβώς γλώσσα. Σε κανένα άλλο λαό δεν γίνεται αυτό.
Παραδείγματα:
1. Ένα χελιδόνι (ή ένας κούκος) δεν φέρνει την άνοιξη.
Μία χελιδὼν ἔαρ οὐ ποιεἶ - Ειπώθηκε από τον Αίσωπο και έμεινε ως παροιμία που χρησιμοποιούσαν συχνά ο Αριστοτέλης, ο Στοβαίος και ο Αριστοφάνης. Επικράτησε η εκδοχή με τον κούκο.
2. Το ένα χέρι, νίβει το άλλο.
ἁ δὲ χεὶρ τὰν χεῖρα νίζει - Στίχος του Πυθαγόρειου φιλόσοφου
και ποιητή, Επίχαρμου.
Πολιτισμός και βαρβαρότητα
Εμφανίσεις: 258
Προ ημερών (6.12.204) αναχώρησε για την Χώρα των Ζώντων ο μεγάλος διανοητής, κριτικός θεάτρου, φιλόλογος, μεταφραστής Κων. Γεωργουσόπουλος, ο και Κ.Χ. Μύρης καλούμενος.
Διαβάστε πιο κάτω τον βίο του, όπως τον διηγήθηκε ο ίδιος το 2016. Αιωνία η μνήμη του.
Εμείς δημοσιεύουμε ένα, άλλου είδους, κείμενό του που αναφέρεται στις μνήμες του από τη Αταλαντιανή μάμμη του. Το προκρίναμε από την ανεξάντλητη βάση των γραφών του γιατί είναι «άλλου είδους». Έχουμε τη γνώμη ότι είναι εμπνευσμένο από τα πατερικά κείμενα, είναι το ίδιο μια προέκτασή τους, είναι πατερικό κείμενο. Φανερώνει, χωρίς άλλο, το γνήσιο ορθόδοξο φρόνημα και ήθος του εκλιπόντος.
